วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ผู้รับผิดชอบโครงการและผู้ร่วมโครงการได้ลงพื้นที่เพื่อเตรียมความพร้อมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยมุ่งเสริมสร้างองค์ความรู้และศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ปลาเค็มลดโซเดียมให้สอดคล้องกับแนวโน้มตลาดเพื่อสุขภาพ ภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของสมาชิกในชุมชน
การดำเนินงานครอบคลุมการสำรวจศักยภาพของกลุ่มในด้านวัตถุดิบ อุปกรณ์การผลิต และองค์ความรู้เดิม ควบคู่กับการร่วมหาแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ การลดปริมาณโซเดียม และการปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันเพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายและสร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อวางรากฐานสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ในตลาดเพื่อสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
ผลการดำเนินงาน
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีศักยภาพและความพร้อมในการพัฒนาสูตรการผลิตปลาเค็มลดโซเดียม โดยในด้านอุปกรณ์การผลิต พบว่ามีความพร้อมเพียงพอสำหรับการดำเนินกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ อีกทั้งในด้านสถานที่ กลุ่มมีพื้นที่และสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมสำหรับการจัดอบรมและการผลิตผลิตภัณฑ์ ในปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์หลักของกลุ่มคือปลาเค็มจากปลาหลังเขียว อย่างไรก็ตาม กลุ่มมีความต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ปลาเค็มจากปลาชนิดอื่นเพิ่มเติม และสร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มความหลากหลายของสินค้าและตอบสนองความต้องการของตลาดที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น
สำหรับช่องทางการจัดจำหน่าย กลุ่มมุ่งเน้นการผลิตและจำหน่ายในตลาดนัดชุมชนเป็นหลัก แต่ยังขาดทักษะและประสบการณ์ในการขยายช่องทางการตลาดไปสู่รูปแบบออนไลน์ รวมถึงการเข้าร่วมจัดจำหน่ายในพื้นที่เชิงพาณิชย์อื่น ๆ เช่น งาน OTOP และงานแสดงสินค้า ซึ่งถือเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อการเพิ่มโอกาสทางการตลาดและการเติบโตของกลุ่มในอนาคต
แนวทางการพัฒนา
การวางแผนการดำเนินงานร่วมกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในครั้งนี้ มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพของกลุ่มอย่างเป็นระบบ โดยเริ่มจากการพัฒนาสูตรการผลิตปลาเค็มลดโซเดียมควบคู่กับการใช้วัตถุดิบจากปลาหลากหลายชนิด อาทิ ปลาหลังเขียว และปลาทู รวมถึงการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ในลักษณะปลาเส้น เพื่อเพิ่มทางเลือกและตอบสนองต่อกลุ่มผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพ ในด้านบรรจุภัณฑ์ ได้มีการออกแบบให้เหมาะสมต่อการขนส่ง โดยใช้เทคโนโลยีการซีลสุญญากาศร่วมกับการบรรจุในกล่องที่สามารถป้องกันกลิ่น เพื่อรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์และเพิ่มความสะดวกในการกระจายสินค้า ด้านการพัฒนาศักยภาพทางการตลาด มุ่งเน้นการเสริมสร้างทักษะการจำหน่ายสินค้าออนไลน์ การเข้าร่วมจำหน่ายสินค้าในงาน OTOP และงานแสดงสินค้า ตลอดจนการวิเคราะห์ต้นทุน การคำนวณกำไร และการกำหนดราคาจำหน่ายที่เหมาะสมสำหรับผลิตภัณฑ์ปลาเค็มลดโซเดียม รวมถึงการประเมินต้นทุนทางการตลาด นอกจากนี้ ยังส่งเสริมการพัฒนาทักษะด้านการตลาดดิจิทัล โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้นวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการผลิตสื่อโฆษณา และการออกแบบตราสินค้าเพื่อสร้างอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ให้มีความโดดเด่น ในส่วนของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ได้ดำเนินการสำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อรสชาติของปลาเค็มลดโซเดียม เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดอย่างมีประสิทธิภาพ ท้ายที่สุด มีการวางแนวทางพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชนให้เป็นแหล่งศึกษาดูงาน และบูรณาการเข้ากับการท่องเที่ยวในชุมชนของจังหวัดตรัง พร้อมทั้งพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สามารถยกระดับเป็นของฝากและของที่ระลึกสำหรับนักท่องเที่ยว ซึ่งจะช่วยเพิ่มมูลค่าและสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน