โครงการ “ฟาร์มปลาช่อนต้นแบบองค์กรประมงท้องถิ่น ผสมผสานวิถีธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม” ภายใต้คลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร ได้ดำเนินการตามแผนในปีที่ 2 เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเลี้ยงปลาช่อนอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยเน้นการพัฒนา 3กิจกรรมหลัก ได้แก่ (1) เทคโนโลยีการขยายจุลินทรีย์คุณภาพสูงเพื่อใช้บำบัดน้ำในฟาร์มปลาช่อนเชิงพาณิชย์ (2) ยกระดับฟาร์มต้นแบบสู่การยื่นขอรับรองมาตรฐานฟาร์ม และ (3) นวัตกรรมและเทคโนโลยีการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อเป็นต้นพลังงาน สำหรับมอเตอร์และปั้มน้ำ

ผลการดำเนินงานกิจกรรม

คณะทำงานได้ลงพื้นที่ดำเนินงานและจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เมื่อวันที่ 23-24พฤษภาคม 2569ณ บ้านหนองไผ่-นาดี ตำบลนาหัวบ่อ อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร โดยมีผู้เข้าร่วมโครงการซึ่งเป็นเกษตรกรและสมาชิกกลุ่มผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ จำนวนทั้งสิ้น 34คน ใช้งบประมาณดำเนินงานรวม 19,240บาท โดยมีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้

การเตรียมความพร้อมและวิเคราะห์ความต้องการในพื้นที่

คณะผู้ดำเนินงานได้ร่วมประชุมแผนดำเนินการร่วมกับกลุ่มผู้ประกอบการ เพื่อให้การถ่ายทอดเทคโนโลยีสอดคล้องกับบริบทและความต้องการจริงของฟาร์ม ทำการสำรวจและตรวจสอบปัจจัยพื้นฐานได้ทำการตรวจสอบเครื่องมือ อุปกรณ์เดิม ตลอดจนสภาพพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานที่เกษตรกรมีอยู่ เพื่อประเมินแนวทางการประยุกต์ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับอุปกรณ์มอเตอร์และปั๊มน้ำเดิมให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการลดต้นทุน

การถ่ายทอดองค์ความรู้และอบรมเชิงปฏิบัติการ

ได้รับการถ่ายทอดความรู้โดยวิทยากรทั้งภาคบรรยายและภาคปฏิบัติ หัวข้อการคำนวณต้นทุนและการจัดการต้นทุนด้านพลังงาน เสริมสร้างความเข้าใจเรื่องหลักการระบบโซลาร์เซลล์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และฝึกปฏิบัติการคำนวณต้นทุนด้านพลังงานภายในฟาร์มสัตว์น้ำ เพื่อให้เกษตรกรประเมินความคุ้มค่าได้ด้วยตนเองรวมถึงเทคนิคการเลือกใช้และติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ อบรมเทคนิคการเลือกขนาดแผงโซลาร์เซลล์ การเลือกใช้เทคโนโลยีมอเตอร์และปั๊มน้ำกระแสตรง (DC Motor/Pump) ที่เหมาะสมกับงาน ตลอดจนฝึกปฏิบัติการติดตั้งปั๊มน้ำเพื่อหมุนเวียนน้ำในบ่อเลี้ยงปลาช่อนและฝึกปฏิบัติการตรวจเช็ค บำรุงรักษา และการแก้ไขปัญหาเบื้องต้นของระบบโซลาร์เซลล์ เพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองและใช้งานระบบได้อย่างต่อเนื่องยาวนาน

ทีมวิทยากรและกลุ่มผู้ประกอบการร่วมพัฒนาชุดต้นแบบระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์เชื่อมต่อเข้ากับรถเคลื่อนที่ได้ และทำการทดสอบใช้งานจริงในพื้นที่บ่อเลี้ยงของสมาชิกกลุ่มผู้ประกอบการ ผลการทดสอบพบว่า ระบบสามารถสูบน้ำน้ำในบ่อเลี้ยงได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย

กิจกรรมที่ 2ยกระดับฟาร์มต้นแบบสู่การยื่นขอรับรองมาตรฐานฟาร์ม

อบรมระหว่างวันที่ 12–14 มีนาคม 2569 ณ บ้านหนองไผ่-นาดี ตำบลนาหัวบ่อ อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร มีผู้เข้าร่วมอบรมจำนวน 34 คน โดยเนื้อหาประกอบด้วยการบรรยายและฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับมาตรฐานฟาร์ม มกษ 7436-2563 การปฏิบัติทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดีสำหรับฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อการบริโภคเบื้องต้น การบริหารจัดการฟาร์มและระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) ตามเกณฑ์มาตรฐาน การปรับปรุงฟาร์มให้ผ่านเกณฑ์การรับรอง การจัดทำเอกสารและระบบบันทึกข้อมูลฟาร์มเพื่อเตรียมรับการตรวจประเมิน ตลอดจนการฝึกปฏิบัติการตรวจประเมินฟาร์มเสมือนจริง